ባህላዊ የግጭት አፈታት ዘዴዎች በተለያዩ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ባህላዊ እና ኃይማኖታዊ መዋቅር ውስጥ የቆዩ የማኅበረሰብ ፍትሕ አገልግሎት መስጫ ዘዴዎች ናቸው። እንደ ሽምግሊና/ጃርሱማ፣ አፎቻ፣ ገረበ፣ ጉዱማሌ እና ሃይማኖታዊ ሽምግልና ያሉ ግጭቶችን ለመፍታት፣ ሰላም ለማስፈን እና እርቅን ለማስፋፋት ጥቅም ላይ የሚውሉ ዘዴዎች ናቸው። እነዚህ ተቋማት የማኅበረሰብ ፍትሕ አገልግሎት መስጫ ሆነው ሲያገለግሉ የነበሩት ዘመናዊ  ፍርድ ቤቶች ከመጀራቸው በፊት ነበር።

ነገር ግን፣ ዘመናዊ ፍርድ ቤቶች በአገራችን ከተጀመሩ በኋላ የነበረው የጠበበ ዘመናዊ አመለካከት መደበኛው ፍትሕ ሥርዓት እነዚህን አገር በቀል ተቋማት እንደ ደጋፊ ሳይሆን እነደ ኋላቀር አድርጎ በመመልከት ችላ ብሎዋቸው ቆይቷል ። 

በኢትዮጵያ በ HiiL የተደረገው የJustice Needs Assessment ጥናት ውጤት እንደሚያሳየው፡-

• ከ43% በላይ የሚሆኑት አለመግባባቶች የሚፈቱት ከመደበኛ ፍርድ ቤቶች ይልቅ በልማዳዊ ወይም መደበኛ ባልሆኑ መንገዶች ነው፣
• እነዚህ ዘዴዎች ተደራሽ፣ የአገልግሎት ዋጋቸው ተመጣጣኝ በመሆኑ እና እርቀ-ሰላም ላይ የሚያተኩሩ በመሆናቸው ማኅበረሰቡ ከፍ ያለ ቦታ ይሰጣቸዋል፣
• ማኅበረሰቡ በሽማግሌዎች እና ኃይማኖት መሪዎች ላይ ያለው አመኔታ ከፍ ያለ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ ይህ ሥርዓት ሕገመንግሥት እና ሰብዓዊ መብቶች ጋር በተጣጣመ መልኩ እንዲተገበር ይፈልጋል።